Ubezpieczenie budowlane (CAR): dla kogo jest obowiązkowe przy budowie domu i ile kosztuje
Wyobraź sobie. Dom jest już prawie gotowy, pozostały tylko formalności związane z zakończeniem budowy. I tu okazuje się, że brakuje jednego dokumentu – polisy ubezpieczenia prac budowlanych. Właściciel był przekonany, że to sprawa wykonawcy. Wykonawca uważa inaczej.
Taka nieporozumienie kosztuje czas, nerwy, a czasem nawet prawdziwe pieniądze. Bo jeśli podczas budowy coś się wydarzy – burza zburzy część konstrukcji, zalewa fundamenty, z placu budowy skradzione zostaną materiały – bez polisy wszystkie koszty spadają na tego, kto nie ma ubezpieczenia.
I tu właśnie tkwi sedno sprawy. To, kto ma obowiązek wykupić ubezpieczenie, nie zależy od tego, kto co buduje, ale od sposobu prowadzenia budowy. Wielu dowiaduje się o tym dopiero w ostatniej chwili.
W skrócieW przypadku budowy domu w ramach umowy o wykonanie robót budowlanych ubezpieczenie budowlane (CAR) zazwyczaj musi posiadać wykonawca, natomiast w przypadku budowy na własny rachunek – sam inwestor. Koszt ubezpieczenia CAR w Litwie zależy od wartości budowy, rodzaju obiektu oraz wybranych rodzajów ryzyka. Przed rozpoczęciem prac należy zażądać od wykonawcy kopii polisy i upewnić się, że suma ubezpieczenia odpowiada rzeczywistej wartości budowy.
Czym właściwie jest ubezpieczenie CAR
CAR (ang. Contractor’s All Risks) to ubezpieczenie prac budowlanych i montażowych, chroniące budowany obiekt, materiały i sprzęt przed nieprzewidzianymi szkodami w trakcie całego procesu.
Mowa tu o pożarze, burzy, powodzi, szkodach spowodowanych przez wodę, kradzieży z placu budowy, a także o błędach budowlanych lub wypadkach. Innymi słowy – niemal wszystko, co może uszkodzić niedokończony dom, dopóki nie jest on objęty zwykłym ubezpieczeniem mieszkaniowym.
Ubezpieczenie budowlane często obejmuje również odpowiedzialność cywilną wobec osób trzecich. Spadająca cegła uszkodziła ogrodzenie lub samochód sąsiada? Właśnie ta część ubezpieczenia pokrywa związane z tym koszty.
A to jest ważne, ponieważ plac budowy jest jednym z najbardziej ryzykownych miejsc. Dużo ludzi, sprzętu i ciągle zmieniających się warunków.
Najczęstszy błąd: „to sprawa wykonawcy”
Właśnie w tym tkwi główna luka, przez którą wpadają w kłopoty inwestorzy.
Kiedy budujesz dom na zasadzie zlecenia – czyli zatrudniasz firmę budowlaną, która działa na podstawie umowy o wykonanie robót – ubezpieczenie prac budowlanych zazwyczaj wykupuje wykonawca. To on ponosi odpowiedzialność za obiekt do momentu jego przekazania zleceniodawcy.
Jednak w przypadku budowy na własną rękę wszystko się zmienia. Budowa na własną rękę oznacza, że sami organizujecie prace: kupujecie materiały, zatrudniacie poszczególnych fachowców, koordynujecie cały proces. W takim przypadku po prostu nie ma wykonawcy, który przejąłby odpowiedzialność za cały obiekt.
Oznacza to, że ubezpieczenie musi wykupić sam inwestor.
Uwaga: Jeśli budujesz na własną rękę i myślisz, że fachowcy „mają swoje ubezpieczenie” – sprawdź to. Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej pojedynczego fachowca nie chroni budowanego przez Państwa domu przed burzą czy pożarem. Budowany obiekt pozostaje bez ochrony, dopóki sami nie zawrą Państwo polisy CAR.
Ta niejasność najczęściej wychodzi na jaw na etapie zakończenia budowy, kiedy trzeba złożyć dokumenty. A wtedy na ubezpieczenie jest już za późno – polisa obowiązuje na przyszłość, a nie wstecz.
Czy ubezpieczenie budowlane jest obowiązkowe zgodnie z prawem?
W tym przypadku należy rozróżnić dwie sytuacje.
Nie we wszystkich przypadkach ubezpieczenie budowlane jest obowiązkowe zgodnie z przepisami. Wiele zależy od kategorii obiektu, sposobu budowy i źródła finansowania.
W praktyce polisa staje się faktycznie obowiązkowa w kilku przypadkach:
- gdy budowę finansuje bank – instytucja kredytowa prawie zawsze wymaga ubezpieczenia budowanego obiektu;
- gdy podpisywana jest umowa o wykonanie robót budowlanych, w której przewidziano obowiązek ubezpieczyciela w zakresie ubezpieczenia obiektu;
- gdy wymagają tego warunki projektu lub pozwolenia na budowę dla konkretnej kategorii obiektu.
Dlatego nawet jeśli formalnie prawo nie wymaga ubezpieczenia w Państwa przypadku, praktyczne korzyści z niego wynikające pozostają niezmienne. Jedno poważniejsze zdarzenie może kosztować dziesiątki tysięcy euro.
Polisy ubezpieczenia budowlanego nie można zawrzeć z datą wsteczną. Jeśli szkoda już wystąpiła, późniejsze ubezpieczenie nie pomoże – ochrona obowiązuje dopiero od momentu wejścia w życie polisy.
Czego konkretnie należy wymagać od wykonawcy
Jeśli budujesz w ramach umowy o wykonanie robót budowlanych, przed podpisaniem umowy i przed rozpoczęciem prac poproś o kilka rzeczy.
Po pierwsze – kopii ważnej polisy ubezpieczeniowej CAR. Nie obietnicy, a dokumentu.
Po drugie – sprawdź sumę ubezpieczenia. Musi ona odpowiadać rzeczywistej wartości budowy, a nie symbolicznej kwocie. Jeśli dom kosztuje 200 000 euro, a w polisie podano 50 000 – ochrona będzie tylko częściowa.
Po trzecie – sprawdź okres ubezpieczenia. Musi on obejmować cały czas trwania budowy, a często także okres gwarancyjny (serwisowy) po zakończeniu budowy.
Po czwarte – zapoznajcie się z franszyzą. Jest to kwota, którą w razie szkody pokrywacie we własnym zakresie. W ubezpieczeniu budowlanym może się ona różnić w zależności od ubezpieczyciela i charakteru ryzyka.
Wskazówka: Należy zawrzeć w umowie o wykonanie robót budowlanych zapis, że wykonawca ma obowiązek posiadać ważne ubezpieczenie robót budowlanych przez cały okres trwania prac oraz przedłożyć kopię polisy przed rozpoczęciem prac. Zabezpieczy to Państwa przed sytuacją, w której polisa zostanie „zapomniana”.
Ile kosztuje ubezpieczenie budowlane
Cena zależy od wartości inwestycji, rodzaju obiektu, czasu trwania prac oraz wybranych rodzajów ryzyka.
Ogólna zasada jest taka – cena ubezpieczenia budowlanego jest zazwyczaj obliczana jako procent całkowitej wartości budowy. Konkretna stawka różni się w zależności od ubezpieczyciela, kategorii obiektu i uwzględnionych ryzyk.
obliczana jako procent wartości budowy (różni się w zależności od ubezpieczyciela i rodzajów ryzyka)
Stawka ubezpieczenia CAR
zależy od ubezpieczyciela i charakteru ryzyka
Typowa franszyza
cały okres budowy + okres gwarancyjny po zakończeniu budowy
Okres obowiązywania polisy
Ceny w różnych firmach mogą się różnić – w jednej będą wyższe ze względu na szerszy zakres ochrony, w innej niższe z powodu wyższej franszyzy.
Dlatego warto porównać kilka ofert, a nie wybierać pierwszą z rzędu. Na platformach porównawczych, takich jak Draudykle.lt, można w jednym miejscu zapoznać się z warunkami kilku ubezpieczycieli, a konsultant DI w przystępny sposób wyjaśni, czym różni się zakres ochrony.
Co najczęściej nie jest objęte ochroną
Ubezpieczenie budowlane nie obejmuje wszystkiego. Typowe wyłączenia:
- normalne zużycie materiałów i korozja;
- błędy projektowe (chyba że zostały osobno uwzględnione w polisie);
- szkody spowodowane przez materiały niskiej jakości, o których wiadomo było, że są nieodpowiednie;
- prace wykonane z naruszeniem norm budowlanych;
- straty wynikające z opóźnień lub utracone zyski.
Przed podpisaniem polisy koniecznie zapoznaj się z wykazem wyłączeń. To właśnie tam najczęściej kryją się nieprzyjemne niespodzianki.
| Kryteria | Sposób wykonania | Sposób prowadzenia działalności |
|---|
| Kto zazwyczaj ubezpiecza | Wykonawca | Sam inwestor |
| Na kogo spada ryzyko w przypadku braku polisy | Wykonawca do momentu przekazania obiektu | Inwestorowi |
| Co należy sprawdzić | Kopia polisy wykonawcy | Czy polisa została w ogóle zawarta |
| Częsty błąd | Niesprawdzona suma ubezpieczenia | Uważa się, że ubezpieczenie nie jest konieczne |
Najczęstsze błędy, których warto unikać
Suma ubezpieczenia jest zbyt niska. Musi ona odpowiadać całkowitej wartości budowy – łącznie z materiałami i robótami.
Polisa jest zawierana zbyt późno, już po rozpoczęciu prac lub nawet po zdarzeniu. Ochrona ubezpieczeniowa obowiązuje wyłącznie na przyszłość.
Nie uwzględnia się okresu gwarancyjnego. Część szkód ujawnia się dopiero po zakończeniu budowy, dlatego ochrona w okresie gwarancyjnym jest istotna.
Polega się na ustnej obietnicy wykonawcy. Bez kopii polisy nie masz żadnego dowodu, że ochrona w ogóle istnieje.
„Budowałem na własną rękę i byłem pewien, że fachowcy sami ponoszą odpowiedzialność za wszystko. Po ulewie zalane zostały jeszcze nieprzykryte fundamenty. Nie miałem ubezpieczenia – straty pokryłem z własnej kieszeni. Za drugim razem na pewno ubezpieczyłem się z wyprzedzeniem” – Marius, budowniczy
Często zadawane pytania
Czy przy budowie domu na własną rękę ubezpieczenie budowlane jest obowiązkowe? Nie zawsze zgodnie z prawem, ale w praktyce – prawie zawsze jest niezbędne. Jeśli budowę finansuje bank, będzie tego wymagał. A jeśli finansujesz ją samodzielnie, całe ryzyko spoczywa na twoich barkach, dlatego polisa jest bardzo zalecana.
Kto pokrywa koszty ubezpieczenia wykonawcy? W przypadku budowy w ramach umowy o wykonanie prac ubezpieczenie robót budowlanych zawiera i opłaca wykonawca, a koszty te są zazwyczaj wliczone w całkowitą cenę prac. Dlatego warto sprawdzić, czy tak jest w Państwa umowie.
Czy można wykupić ubezpieczenie, gdy budowa jest już w połowie? Tak, większość ubezpieczycieli pozwala na zawarcie polisy nawet w trakcie trwania budowy. Ochrona będzie jednak obowiązywać dopiero od momentu zawarcia umowy – szkody, które miały miejsce wcześniej, nie zostaną pokryte.
Czym ubezpieczenie CAR różni się od ubezpieczenia mieszkaniowego? Ubezpieczenie CAR jest przeznaczone na okres budowy, gdy dom jest jeszcze w trakcie wznoszenia. Natomiast po zakończeniu budowy i uznaniu obiektu za zdatny do użytku, obejmuje go już zwykłe ubezpieczenie mieszkaniowe. Są to dwa odrębne produkty.
Czy ubezpieczenie obejmuje kradzież z placu budowy? Często tak, o ile ryzyko to zostało uwzględnione w polisie. Mogą jednak obowiązywać warunki dotyczące środków zabezpieczenia placu budowy, dlatego należy sprawdzić, czy kradzież jest objęta ubezpieczeniem i jaka franszyza ma w tym przypadku zastosowanie.
Krótko mówiąc, najważniejsze
Ubezpieczenie budowlane to nie tylko formalność związana z dokumentami. To, kto musi się ubezpieczyć, zależy od sposobu realizacji budowy: w przypadku umowy o wykonanie robót – wykonawca, w przypadku budowy na własny rachunek – sam inwestor.
Przed rozpoczęciem prac sprawdź kopię polisy, sumę ubezpieczenia, okres obowiązywania i franszyzę. A jeśli budujesz samodzielnie – nie zwlekaj i ubezpiecz się z wyprzedzeniem. Z mocą wsteczną nie będzie to możliwe.
Koszt ubezpieczenia budowlanego zależy od wartości budowy i wybranych rodzajów ryzyka – jest to niewielka kwota w porównaniu z tym, ile może kosztować jedno poważne zdarzenie.
Porównaj ceny ubezpieczeń w kilka minut
Draudykle.lt pomoże Ci porównać oferty najpopularniejszych ubezpieczycieli w Litwie i wykupić ubezpieczenie online.
Porównaj ceny →